आपल्या पोटातील स्नायू जेव्हा कमजोर बनतात तसेच सततच्या खोकल्यामुळे किंवा लघवी व बद्धकोष्ठतेमुळे जोर करावा लागल्यामुळे हर्निया हा आजार होतो. यामध्ये आपल्या शरीरातील नैसर्गिक किंवा अनैसर्गिक छिद्रांतून एखादा अवयव, इंद्रिय किंवा त्या अवयवाचा भाग बाहेर येतो. पोटातील आतडी त्या भागाच्या वर असलेल्या मेदाच्या आवरणासहित स्नायूंमधून बाहेर येण्याचे प्रकार पुरुषांमध्ये अधिक आढळून येतात. पोटाचे स्नायू जन्मतः कमजोर असल्यास उतारवयात जांघेत हर्नियाचा फुगा तयार होतो. दीर्घकाळ असलेल्या हर्नियाच्या समस्येमुळे कर्करोगही होऊ शकतो.*
*स्नायूला चीर गेल्यामुळे हर्निया होतो, शस्त्रक्रिया झाल्यावर जड वजन उचलल्यामुळे स्नायूला चीर जाऊ शकते आणि त्याची परिणती हर्नियामध्ये होण्याची शक्यता असते.*
हर्निया का होतो ?
*मांसपेशींचा कमकुवतपणा हे सामान्य कारणात सामील होतं. गर्भात असताना पोटाची वाढ योग्यरीत्या न झाल्यास असा दोष जन्मजातच दिसून येतो.*
वाढत्या वयात होणारा हर्निया.
*खूप काळापर्यंत होणार्या जुन्या खोकल्याच्या त्रासामुळेही हर्निया होऊ शकतो.*
*एखाद्या जखमेमुळे किंवा सर्जरीनंतर शरीरावरील तणाव वाढल्यासही हर्निया होऊ शकतो.*
हर्निया रुग्णांनी लॉकडाऊनमध्ये घ्यायची काळजी.
*1) कोणतीही वस्तू योग्य पद्धतीने उचलावी. यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. डॉक्टरांनी दिलेल्या सल्ल्यानुसारच वजन उचला.*
*2) वजन वाढू देऊ नका. वजन वाढल्यास तुमची समस्या अधिक वाढू शकते. जर तुमचं वजन जास्त असेल तर ते कमी करण्याचा प्रयत्न करा. तज्ज्ञांकडून योग्य आहार प्लॅन करून घ्या.*
*3) पोटदुखी तुमची वेदना, त्रास आणि आजार वाढवू शकतं. त्यामुळे कोणत्याही परिस्थितीमध्ये पचनक्रिया बिघडू देऊ नका. तुमच्या आहारात फायबरचं प्रमाण अधिक वाढवा. सोबतच हलक्या पदार्थांचं सेवन करा.*
हर्नियापासून असा करा बचाव.
*मलाशयाची योग्यप्रकारे स्वच्छता करा.*
*वजनावर नियंत्रण ठेवा.*
*प्रोटिन आणि व्हिटॅमिन सी सप्लिमेंटचं सेवन करा.*
*आरामदायक अंडरगारमेंटस्चा वापर करा.*
*पोटाच्या मांसपेशींवर अधिक दबाव येईल, अशी कामे करणे टाळा.*
*जर पोटाची अथवा अपचनाची समस्या असेल तर वेळीच उपाय करा.*
शस्त्रक्रिया झाल्यानंतर कशी काळजी घ्याल?
*धुम्रपान करू नका. जर आपण नुकतीच हर्निया शस्त्रक्रिया केली असेल तर आपण कंटाळू नये, कारण आपल्या आरोग्यावर याचा वाईट परिणाम होऊ शकतो. त्यासाठी धूम्रपानासारख्या कोणत्याही व्यसनाचा अवलंब करू नये.*
*व्यायाम – हर्निया शस्त्रक्रिया केल्यावर, व्यक्तीने व्यायाम करावा जेणेकरून त्याच्या शरीराच्या स्नायूंना बळकट केले जाऊ शकेल आणि ते लवकर बरे होईल.*
*फायबरयुक्त पदार्थांचे सेवन- आहाराकडे विशेष लक्ष द्या आणि फायबरयुक्त पदार्थांचा आहारात समावेश करा.*
*शस्त्रक्रियेच्या जखमा स्वच्छ ठेवा – या शस्त्रक्रियेदरम्यान व्यक्तीच्या अनेक जखमांनी विशेष काळजी घ्यावी आणि वेळोवेळी ते स्वच्छ ठेवावे जेणेकरून त्याच्या शरीरात संसर्ग होणार नाही. डॉक्टरांच्या संपर्कात राहा – जर नुकतीच हर्निया शस्त्रक्रिया झाली असेल तर आपण डॉक्टरांबरोबर संपर्क साधला पाहिजे, जोपर्यंत आपण पूर्णपणे बरे होत नाही तोपर्यंत विशेष काळजी घ्यावी.
डॉ. इरबाज मोमीन.
बिरो रिपोट गावकरी TODAY NEWS
